Din

Agnostizmin Etimolojisi Ve Bertrand Russell

Agnostisizm

Agnostizmin üstünden geçmek gerekirse agnostizm, bilinmezcilik yahut bilinemezcilik olarak  iki biçimde karşımıza çıkmaktadır. Teolojik başlıklar altında agnostizmde Tanrı’nın varlığı ya da yokluğu ve evrenin nasıl meydana geldiği bilimsel olarak bilinemeyeceğini savunan, bazı kaynaklarda ise “tarafsızlık” olarak dile getirilen felsefi akımdır. Genelde insanlar tarafından ateizm ile karıştırılan agnostizm bahsettiğimiz üzere, ateizmin aksine Tanrı’nın olup olmadığını ve bunun asla bilinemeyeceğini savunur. Ateizm ise Tanrı’yı direkt olarak reddeder.

Agnostikgnōstikós (γνωστικός)” sözcüğü Eski Yunancada olumsuzluk ön eki olan ‘an’ ve “bilgisi olan” sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuştur. En basit anlamı ise “bilgisi olmayan kişi” olarak yorumlanmaktadır. Thomas Henry Huxlev, İngiliz biyolog tarafından kullanılmaya 1869 yılında kendi öğretisini adlandırmak amacıyla “bilinmez” anlamına gelen “a gnostos” terimini kullanmasıyla başlanmıştır.

Agnostizmin en sık kullanım şekli, dini inançlara bilinmez bir tavırla yaklaşmasıdır. Tanrı karşısındaki tutumu açısından bir agnostik olan Britanyalı filozof, matematikçi, tarihçi ve toplumsal eleştirmen Bertrand Russel’ın sahip olduğu agnostik bakış açısı bizlere; Tanrı’nın varlığı ve ölüm ötesi yaşam hakkında şuanda ki mevcut dinlerin öne sürdüğü iddiaların doğruluğu günümüzde mümkünn olmadığını yorumlar. Yani Russell’a göre bir dine mensup olmak anlamsızdır.

 

Agnostisizm

 

Felsefeci ve felsefe tarihçisi olan Frederick Copleston tarafından kendisine tanrı konusundaki tutumunun ateist mi yoksa agnostik mi olduğu sorulan soruya “Benim tutumum agnostiktir” diyerek cevap veren Russell, “Tanrı’nın var olmadığını kanıtlayabileceğimi iddia etmiyorum. Hıristiyan Tanrısı da, Mısır’ın, Babil’in veya Olimpos’un Tanrılarıda var olabilir. Ancak bu varsayımlardan hiçbiri diğerinden daha geçerli değildir. Bu tür şeyler, bilgi alanının dışındadır ve bu yüzden onlardan herhangi birini ele almak gereksizdir” yorumunda bulunmuştur.

Kendisini agnostik olarak kabul eden Bertrand Russell’a göre ise agnostizm, ateizmden farklı olmasına rağmen ondan uzak değildir. Russell’e göre agnostizm -ki genel tanımı da budur- bir olgu ve olayı kendisine bir problem olarak kabullenmez. Fakat teizmde de olduğu gibi Tanrı’nın varlığını kabul edip bunu ispatlamaya çalışıldığı gibi, ateizm de de Tanrı’nın varolmadığının kabul edilmesi ve ispatlamaya çalışılmaktadır. Oysa ki agnostizm, bunun gibi, kısaca bütün metafizk konularla tarafta veya karşıt olarak hiçbir şey söylememektedir. Hatta metazifik konusunda da bir inanca sahip değildir.

Makale Yazarı Onur Turalı

Düzce Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri öğrencisi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir