Psikoloji

Pavlov’un Köpekleri

İvan Petroviç Pavlov

İvan Pavlov Rus fizyolog, psikolog ve hekimdir. Deneysel psikoloji alanında çok başarılı olmuştur. 1904 yılında fizyoloji ve tıp alanında Nobel Ödülü’nü kazanmıştır. Kendisinin birçok başarılı deneyi ve çalışması olsa da, bu yazıda bilinen en büyük deneyinden bahsedeceğiz. Ayrıca belirtmekte fayda var ki, İvan Petroviç Pavlov 1860 yılında papaz olmak için, Ryazan İlahiyat Okulu’na gitmiştir. 1864 yılında bu okuldan mezun olmuş ve Ryazan İlahiyat Yüksek Okulu’na başlamıştır. Eğitim hayatı sırasında etkilendiği kişiler sayesinde ve İlahiyat Yüksek Okulu’nda birçok alanda eğitim gördüğü için daha sonrasında tıp alanına yönelmiştir. Pavlov‘un deneyindeki bulgularına göre en önemli detay mide, sindirime başlamadan önce tükürük bezlerinin harekete geçtiğini keşfetmesiydi. Yani ağızdan içeriye yemek girmeden de tükürük bezleri çalışabiliyordu. Sadece birazdan yemeğin mideye doğru yol alınacağını belirtmek yeterliydi. Şartlandırılmalıydı. Pavlov en ünlü deneyini köpekler üzerinde ve Alfred Nobel’in sayesinde kurduğu laboratuvarda yaptı. Alfred Nobel her zaman İvan Petroviç Pavlov’un yanında oldu ve onu maddi açıdan destekledi. Pavlov şüphesiz ki ününü de laboratuvarındaki köpekler sayesinde ve onlarla birlikte kazandı. Günümüzde Pavlov adının yalnız kullanılmaması ve “Pavlov’un köpekleri” şeklinde kullanılması da şaşırtıcı olmamalı. Pavlov köpeğine-köpeklerine uyguladığı deneyin sonucunda, köpeğin zil, lamba gibi uyarıcılara da tepki verdiğini ve salya salgıladığını gördü. Bunun üzerine çalışmalar yaptı. Normal olarak et gören köpeğin salya salgılaması, doğal olduğu için şart gerektirmeyen salgılamadır. Fakat köpeğe zil sesi ile birlikte et sunulursa, köpek her zil çaldığında otomatik olarak ete odaklanacaktır ve salya salgılamaya başlayacaktır. Çünkü bir süre sonra zil, gelecek olan etin habercisidir. Bu duruma da şartlı tepki denir. Pavlov, sonrasında köpeğe yemek verdiği sırada, sesli ve ışıklı uyarıcılara da maruz kalmasını sağladı. Bunun sonucunda köpek zil sesinin yanı sıra sesli ve ışıklı uyarıcıları da gördüğü-duyduğu zaman yiyeceği görse de görmese de salya akıtmaya başladı. Deneysel psikoloji alanı için çok önemli bir çalışmaya imza atmış oldu Pavlov. Aynı zamanda da insan dışındaki canlıların psikolojilerini anlamamız için de önemli bir adımdı.

Makale Yazarı Mert Akbıyık

Kendi kendine yazan, çizen, çoğunluktan farklı düşünen ve insanları pek sevmeyen kimse. Selçuk Üniversitesi – Gazetecilik

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir